Omuz eklemi, insan vücudunun hareket açıklığı en geniş eklemlerinden biridir. Günlük yaşamda kolun yukarı kaldırılması, uzanma, giyinme, kişisel bakım ve çeşitli sportif aktivitelerin gerçekleştirilebilmesi için omuz eklemini oluşturan kemik, kas ve tendonların uyum içerisinde çalışması gerekir. Bu sistemin önemli bileşenlerinden biri de rotator manşet olarak adlandırılan tendon grubudur.
İleri derecede omuz eklemi kireçlenmesi, onarılamayan geniş rotator manşet yırtıkları veya rotator manşet yırtığı artropatisi gibi durumlarda omuzun normal biyomekaniği önemli ölçüde bozulabilir. Hastalarda şiddetli ağrı, kuvvet kaybı ve kolu aktif olarak yukarı kaldırmakta güçlük gelişebilir. Cerrahi dışı tedavilere rağmen ciddi şikâyetleri devam eden uygun hastalarda ters omuz protezi ameliyatı cerrahi tedavi seçeneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.
İzmir'de ters omuz protezi konusunda değerlendirme yapılırken yalnızca MR veya röntgen bulgularına göre karar verilmemelidir. Hastanın yaşı, genel sağlık durumu, rotator manşet tendonlarının yapısı, omuz eklemindeki kıkırdak kaybı, kemik kalitesi, deltoid kasının fonksiyonu ve hastanın günlük yaşam beklentileri birlikte değerlendirilmelidir.
Ters omuz protezinin klasik anatomik omuz protezinden temel farkı, omuz ekleminin biyomekanik çalışma prensibini değiştirmesidir. Bu sayede özellikle rotator manşet tendonlarının fonksiyonunu ciddi şekilde kaybettiği belirli hastalarda deltoid kasından daha etkin şekilde yararlanılması amaçlanır.
Ters omuz protezi, omuz ekleminin doğal anatomik yapısının mekanik olarak tersine çevrildiği özel bir omuz protezi sistemidir.
Normal omuz ekleminde üst kol kemiğinin, yani humerusun başı küresel bir yapıdadır. Bu yapı, kürek kemiğinde bulunan ve glenoid olarak adlandırılan daha düz veya yuva benzeri eklem yüzeyiyle birleşir.
Anatomik total omuz protezinde bu doğal yapı mümkün olduğunca taklit edilir. Ters omuz protezinde ise eklem yüzeylerinin düzeni değiştirilir. Küresel protez bileşeni glenoid tarafına, buna uyum sağlayan yuva şeklindeki bileşen ise humerus tarafına yerleştirilir.
Bu değişiklik yalnızca anatomik bir farklılık değildir. Ters omuz protezi omuz ekleminin biyomekaniğini de değiştirir.
Özellikle rotator manşet tendonlarının ciddi şekilde hasarlı veya işlevsiz olduğu durumlarda normal omuz mekanizması yeterli şekilde çalışmayabilir. Ters omuz protezi, uygun hastalarda deltoid kasının mekanik avantajından daha fazla yararlanılmasını sağlayarak kolun aktif hareketine katkıda bulunmayı amaçlar.
Ters omuz protezi her omuz ağrısı bulunan veya rotator manşet yırtığı tespit edilen hastaya uygulanmaz.
Cerrahi karar hastanın mevcut omuz patolojisine göre bireysel olarak verilmelidir.
Ters omuz protezinin değerlendirilebileceği başlıca durumlar şunlardır:
Bu durumların bulunması tek başına ters omuz protezi ameliyatı için yeterli olmayabilir. Hastanın ağrısı ve fonksiyonel kaybının günlük yaşam üzerindeki etkisi de değerlendirilmelidir.
Rotator manşet, omuz eklemini çevreleyen ve omuz hareketlerinde önemli görevleri bulunan dört temel kas ve bunlara ait tendonlardan oluşan fonksiyonel bir yapıdır.
Rotator manşetin temel görevleri arasında:
bulunur.
Rotator manşet tendonlarında yaşa bağlı dejenerasyon, travma veya tekrarlayan mekanik yüklenmeler sonucunda yırtıklar gelişebilir.
Bazı rotator manşet yırtıkları küçük ve kısmi olabilirken bazı hastalarda birden fazla tendonu etkileyen geniş veya masif yırtıklar ortaya çıkabilir.
Her geniş rotator manşet yırtığı ters omuz protezi gerektirmez. Tendonun tamir edilebilirliği, kasların durumu, yağlı dejenerasyon, tendon retraksiyonu ve eklemde kireçlenme bulunup bulunmadığı tedavi planlamasında önemlidir.
Ters omuz protezinin önemli kullanım alanlarından biri rotator manşet yırtığı artropatisidir.
Uzun süre devam eden geniş ve fonksiyonel olarak ciddi rotator manşet yetersizliği, omuz ekleminin normal biyomekaniğini değiştirebilir.
Rotator manşet tendonları humerus başının eklem içerisindeki kontrollü hareketine katkı sağlar. Bu tendonların fonksiyonunu ciddi şekilde kaybetmesi durumunda humerus başının eklem içerisindeki hareket dengesi bozulabilir.
Zaman içerisinde eklem yüzeylerinde dejenerasyon ve kıkırdak kaybı gelişebilir.
Hastalarda:
gibi belirtiler görülebilir.
Rotator manşet yırtığı artropatisi bulunan uygun hastalarda ters omuz protezi değerlendirilebilir.
Rotator manşet yırtıklarının önemli bir bölümü hastanın klinik özelliklerine göre cerrahi dışı yöntemlerle veya uygun hastalarda artroskopik cerrahiyle tedavi edilebilir.
Ancak bazı geniş ve kronik yırtıklarda tendonun anatomik olarak yeniden kemiğe tespit edilmesi mümkün olmayabilir.
Bir rotator manşet yırtığının onarılabilirliğini etkileyen faktörler arasında:
bulunabilir.
Onarılamayan rotator manşet yırtığı bulunan her hastaya ters omuz protezi uygulanması gerekmez. Özellikle genç hastalarda eklem kıkırdağının durumu, fonksiyonel beklentiler ve alternatif tedavi seçenekleri ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Ancak ciddi ağrı ve fonksiyon kaybı bulunan, kolunu aktif olarak kaldırmakta belirgin güçlük yaşayan ve uygun klinik özelliklere sahip seçilmiş hastalarda ters omuz protezi cerrahisi gündeme gelebilir.
Normal omuz hareketinde rotator manşet ve deltoid kası koordineli şekilde çalışır.
Rotator manşet tendonlarının ciddi şekilde yetersiz olduğu bir omuzda bu mekanik denge bozulabilir. Deltoid kası sağlam olsa bile kolun etkili şekilde kaldırılması zorlaşabilir.
Ters omuz protezinde eklemin dönme merkezi ve mekanik özellikleri değiştirilir.
Bu tasarım sayesinde deltoid kasının kolu kaldırmak için daha etkili bir mekanik avantaj elde etmesi hedeflenir.
Bu nedenle ters omuz protezinin başarılı şekilde çalışabilmesi açısından deltoid kasının ve bu kasın sinirsel fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir.
Anatomik omuz protezi ve ters omuz protezi birbirinden farklı biyomekanik prensiplere sahiptir.
Anatomik omuz protezinde doğal omuz anatomisinin taklit edilmesi amaçlanır. Humerus tarafına küresel protez bileşeni, glenoid tarafına ise yuva bileşeni yerleştirilir.
Bu protezin fonksiyonel çalışmasında rotator manşet tendonlarının yeterli olması önem taşır.
Ters omuz protezinde ise küresel bileşen glenoid tarafına, yuva bileşeni humerus tarafına yerleştirilir.
Ters protez tasarımı, özellikle rotator manşet fonksiyonunun ciddi şekilde yetersiz olduğu bazı hastalarda deltoid kasının mekanik avantajından yararlanmayı amaçlar.
Hangi protezin daha uygun olduğuna karar verilirken:
birlikte değerlendirilmelidir.
Ters omuz protezi planlanan hastalarda ayrıntılı ortopedik değerlendirme yapılması gerekir.
Hastanın öncelikle şikâyetleri ve tıbbi öyküsü değerlendirilir.
Fizik muayenede:
değerlendirilebilir.
Hastanın daha önce geçirdiği omuz ameliyatları ve uygulanan tedaviler de cerrahi planlama açısından önemlidir.
Ters omuz protezi öncesinde kullanılacak görüntüleme yöntemleri hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Direkt radyografiler omuz eklemindeki kireçlenme, kemik yapısı ve eklem ilişkileri hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.
MR incelemesi rotator manşet tendonlarının ve çevre yumuşak dokuların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Bilgisayarlı tomografi ise özellikle glenoid kemik yapısının ve kemik kaybının ayrıntılı değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Bazı hastalarda bilgisayarlı tomografi tabanlı cerrahi planlama yöntemlerinden de yararlanılabilir.
Her hastada aynı görüntüleme yöntemlerinin kullanılması gerekmeyebilir.
Ters omuz protezi ameliyatı ameliyathane koşullarında ve uygun anestezi altında gerçekleştirilir.
Cerrahi sırasında omuz eklemine ulaşılarak hasarlı eklem yüzeyleri ve kemik yapılar değerlendirilir.
Humerus ve glenoid yüzeyleri kullanılacak protez sistemine uygun şekilde hazırlanır.
Glenoid tarafına küresel protez bileşeni yerleştirilirken humerus tarafına bu yapıyla uyumlu yuva şeklindeki protez bileşeni uygulanır.
Protezin uygun pozisyonda yerleştirilmesi omuzun stabilitesi ve fonksiyonu açısından önem taşır.
Cerrahi işlem tamamlandıktan sonra ilgili dokular uygun şekilde kapatılır.
Ameliyat süresi hastanın anatomisine, kemik yapısına, daha önce geçirdiği cerrahilere ve gerçekleştirilecek ek işlemlere göre değişebilir.
Ters omuz protezi ameliyatı sonrasında iyileşme süreci hastaya özel olarak planlanır.
Ameliyat sonrasında temel hedefler:
Ameliyat sonrasında belirli bir süre kol askısı kullanılması gerekebilir.
Askının ne kadar süre kullanılacağı gerçekleştirilen cerrahi işlemin özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlenir.
Rehabilitasyon, ters omuz protezi ameliyatı sonrası tedavinin önemli aşamalarından biridir.
Programın içeriği hastanın:
göre belirlenebilir.
Erken dönemde protezin ve cerrahi bölgenin korunması ön plandadır.
İyileşme ilerledikçe kontrollü hareket açıklığı çalışmaları ve daha sonraki dönemlerde uygun kuvvetlendirme egzersizleri uygulanabilir.
Hastaların önerilenden erken ağır yük kaldırması veya kontrolsüz egzersizlere başlaması uygun olmayabilir.
Günlük yaşama dönüş süresi kişiden kişiye değişir.
Hafif günlük aktiviteler daha erken dönemde mümkün olabilirken ağır kaldırma veya omuza yüksek yük bindiren aktiviteler daha uzun süre sınırlandırılabilir.
İşe dönüş süresi hastanın mesleğine göre değerlendirilmelidir. Masa başında çalışan bir kişi ile ağır fiziksel iş yapan bir kişinin aynı sürede işine dönmesi beklenmemelidir.
Araç kullanmaya dönüş için de hastanın kolunu güvenli şekilde kontrol edebilmesi gerekir.
Her cerrahi girişimde olduğu gibi ters omuz protezi ameliyatında da komplikasyonlar gelişebilir.
Olası riskler arasında:
yer alabilir.
Komplikasyon riski hastanın genel sağlık durumuna, kemik kalitesine ve cerrahinin özelliklerine göre değişebilir.
Ters omuz protezlerinin kullanım ömrü için tüm hastalarda geçerli kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Protezin uzun dönem performansını etkileyebilecek faktörler arasında hastanın yaşı, aktivite düzeyi, kemik kalitesi, protezin yerleşimi ve omuzun kullanım biçimi bulunur.
Uzun dönem takiplerde protez bileşenlerinin ve çevresindeki kemik dokunun değerlendirilmesi önemlidir.
Bu nedenle hastanın ağrısı olmasa dahi hekimin önerdiği kontrol programına uyması gerekebilir.
Ameliyat sonrasında elde edilecek fonksiyonel sonuç hastadan hastaya değişebilir.
Ters omuz protezinin temel amaçları arasında ağrının azaltılması ve günlük yaşam için gerekli omuz fonksiyonlarının iyileştirilmesi bulunur.
Ancak ameliyat sonrasında omuzun tamamen sağlıklı ve hiç hastalık geçirmemiş bir omuzla aynı hareket kapasitesine ulaşacağı garanti edilemez.
Ameliyat öncesindeki kas fonksiyonu, kemik yapısı ve hastanın genel sağlık durumu sonuçları etkileyebilir.
Bazı hastalarda zaman içerisinde revizyon cerrahisi gerekebilir.
Protez bileşenlerinde gevşeme, enfeksiyon, instabilite, protez çevresi kırıklar veya diğer mekanik sorunlar revizyon cerrahisinin değerlendirilmesine neden olabilir.
Revizyon ters omuz protezi ameliyatları ilk protez cerrahisine göre daha kompleks olabilir.
Bu nedenle cerrahi planlama sırasında mevcut protezin durumu ve kemik kaybı ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
İzmir'de ters omuz protezi konusunda araştırma yapan hastaların öncelikle omuzdaki temel problemin doğru şekilde belirlenmesi gerekir.
Geniş rotator manşet yırtığı bulunan her hastaya ters omuz protezi uygulanması gerekmez. Benzer şekilde omuz kireçlenmesi bulunan her hasta için de ters protez uygun olmayabilir.
Doç. Dr. Kemal Kayaokay tarafından gerçekleştirilen ortopedik değerlendirmelerde hastanın klinik öyküsü, fizik muayene bulguları ve görüntüleme sonuçları birlikte ele alınarak tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Ters omuz protezi ameliyatının uygun olup olmadığı belirlenirken rotator manşet tendonlarının durumu, deltoid kası fonksiyonu, eklemdeki dejenerasyon ve kemik yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
İzmir ters omuz protezi ameliyatı fiyatları çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Maliyeti etkileyebilecek faktörler arasında:
bulunabilir.
Bu nedenle muayene ve görüntüleme sonuçları değerlendirilmeden tüm hastalar için geçerli standart bir ters omuz protezi ameliyatı fiyatı vermek mümkün değildir.
Ters omuz protezi, özellikle rotator manşet fonksiyonlarının ciddi şekilde yetersiz olduğu belirli omuz hastalıklarının cerrahi tedavisinde kullanılan özel bir protez sistemidir.
Rotator manşet yırtığı artropatisi, onarılamayan geniş rotator manşet yırtıklarıyla ilişkili ciddi fonksiyon kaybı ve bazı kompleks omuz problemlerinde uygun hastalar için değerlendirilebilir.
Ancak ameliyat kararı yalnızca hastanın yaşı veya MR görüntülerine dayanarak verilmemelidir.
Hastanın klinik şikâyetleri, rotator manşet tendonlarının durumu, deltoid kasının fonksiyonu, kemik kalitesi ve günlük yaşam beklentileri birlikte ele alınmalıdır.
Ters omuz protezi İzmir konusunda tedavi planlanırken doğru hasta seçimi, uygun protez sisteminin belirlenmesi, cerrahi planlama ve ameliyat sonrası rehabilitasyon birbirini tamamlayan aşamalardır.
Doç. Dr. Kemal Kayaokay tarafından gerçekleştirilecek ayrıntılı ortopedik değerlendirme sonucunda hastanın mevcut omuz patolojisine göre cerrahi ve cerrahi dışı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Menisküs yırtığı tedavisi; yırtığın tipi, hastanın yaşı ve günlük aktivite düzeyine göre planlanır. Her menisküs yırtığı ameliyat gerektirmez ve uygun...
Devamını Oku
Omuz çıkıkları özellikle genç, aktif bireylerde ve temas sporlarıyla uğraşan kişilerde sık görülen ortopedik problemler arasında yer alır. Tekrarlayan...
Devamını Oku
Sinir sıkışmaları, günlük yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen ve tedavi edilmediğinde kalıcı fonksiyon kayıplarına yol açabilen ortopedik ve ...
Devamını Oku