Çocuklarda görülen kas, kemik, eklem ve hareket sistemi sorunları yetişkinlerden farklı şekilde değerlendirilmelidir. Bunun en önemli nedeni çocukların kemiklerinin ve kas-iskelet sistemlerinin gelişimini hâlâ sürdürüyor olmasıdır. Büyüme sürecinde ortaya çıkan bazı ortopedik durumlar zaman içerisinde kendiliğinden düzelebilirken, bazı sorunların erken dönemde değerlendirilmesi ilerleyen yaşlarda oluşabilecek hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kayıplarının önlenmesi açısından önem taşıyabilir.
Çocuk ortopedisi İzmir araması yapan aileler genellikle çocuklarında içe basma, dışa basma, topallama, bacak eğriliği, kalça problemleri, ayak şekil bozuklukları, kırıklar veya spor yaralanmaları gibi nedenlerle ortopedik değerlendirme ihtiyacı duymaktadır.
Türkiye’de “Pediatrik Ortopedi Uzmanı” veya “Çocuk Ortopedisi Uzmanı” adıyla ayrı bir tıbbi uzmanlık dalı bulunmamaktadır. Çocuk ortopedisi, Ortopedi ve Travmatoloji uzmanlık alanının içerisinde yer alan özel bir çalışma alanıdır. Ortopedi ve Travmatoloji uzmanlarının bir kısmı, mesleki deneyimleri ve özel ilgi alanları doğrultusunda çocuklarda görülen doğumsal kas-iskelet sistemi anomalileri, gelişimsel kalça sorunları, içe basma, düz tabanlık, bacak eğrilikleri, çocukluk çağı kırıkları ve spor yaralanmaları gibi ortopedik problemlerin tanı ve tedavisiyle ilgilenmektedir. Bu nedenle İzmir çocuk ortopedisi uzmanı veya İzmir pediatrik ortopedi uzmanı araması yapan ailelerin, hekimin Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı olmasının yanı sıra çocuk ortopedisi alanındaki klinik deneyimini ve çalışma alanlarını da değerlendirmeleri önemlidir.
Çocuk ortopedisinde amaç yalnızca mevcut problemi belirlemek değil; çocuğun büyüme ve gelişim sürecini dikkate alarak kas-iskelet sisteminin uzun vadeli fonksiyonunu korumaktır.
Çocuk ortopedisi; bebeklik döneminden ergenlik döneminin sonlarına kadar çocuklarda görülen kas-iskelet sistemi hastalıklarının, doğumsal anomalilerin, gelişimsel bozuklukların ve yaralanmaların değerlendirilmesiyle ilgilenen ortopedinin özel çalışma alanlarından biridir.
Çocukların kemikleri yetişkin kemiklerinden farklıdır. Büyüme plaklarının açık olması, kemiklerin şekillenmeye devam etmesi ve bazı deformitelerin büyümeyle değişebilmesi nedeniyle tedavi planlamasında çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi önemlidir.
Bu nedenle çocuklarda görülen her ortopedik problem yetişkinlerde uygulanan yöntemlerle değerlendirilmez.
Çocuk ortopedisi oldukça geniş bir alanı kapsar. Bazı problemler doğumdan itibaren görülürken bazıları çocuk büyüdükçe veya sportif aktivitelere başladıktan sonra ortaya çıkabilir.
Sık değerlendirilen durumlar arasında şunlar bulunur:
Çocuklarda görülen ortopedik problemlerin önemli bir bölümü erken fark edildiğinde daha kolay takip veya tedavi edilebilir.
Ailelerin çocuk ortopedi doktoruna en sık başvurma nedenlerinden biri çocuğun yürürken ayaklarının veya dizlerinin içeri doğru dönmesidir.
İçe basmanın nedeni her çocukta aynı değildir. Ayak yapısından, kaval kemiğinin dönüklüğünden veya uyluk kemiğinin gelişimsel özelliklerinden kaynaklanabilir.
Özellikle küçük yaş grubunda bazı içe basma biçimleri büyümenin doğal bir parçası olabilir ve zaman içerisinde azalabilir.
Ancak içe basmanın;
gibi durumlarda ortopedik değerlendirme yapılması uygun olabilir.
Çocuklarda düz taban görünümü oldukça sık görülür. Özellikle küçük çocuklarda ayak tabanındaki yağ dokusu ve bağ yapısının esnekliği nedeniyle ayak kavisi belirgin olmayabilir.
Çocuk büyüdükçe ayak kavisi daha görünür hâle gelebilir.
Bu nedenle her düz taban görünümü hastalık anlamına gelmez.
Bununla birlikte çocukta ayak ağrısı, çabuk yorulma, yürüme güçlüğü, belirgin ayak deformitesi veya ayakkabının sürekli aynı bölümünün aşınması gibi durumlar varsa değerlendirme gerekebilir.
Tedavi gerekip gerekmediği düz tabanlığın tipine, çocuğun yaşına ve şikâyetlerine göre belirlenir.
Şikâyeti bulunmayan esnek düz tabanlık vakalarında çoğu zaman yalnızca takip yeterli olabilir. Ağrı veya fonksiyon bozukluğu bulunan çocuklarda ise kişiye özel değerlendirme yapılır.
Çocuklarda topallama aileler açısından dikkat edilmesi gereken belirtilerden biridir.
Topallamanın nedeni basit bir kas zorlanmasından kırığa, kalça problemlerinden enfeksiyon veya farklı ortopedik hastalıklara kadar değişebilir.
Özellikle çocuk;
hekime başvurulması önemlidir.
Ani başlayan topallamalarda çocuğun kalçası, dizi, ayak bileği ve ayağı birlikte değerlendirilmelidir.
Bebeklik ve erken çocukluk döneminde bacakların görünümü yaşla birlikte değişebilir.
Bazı dönemlerde dizlerin dışa doğru, bazı dönemlerde ise içe doğru görünmesi fizyolojik gelişimin bir parçası olabilir.
Ancak eğriliğin;
çocuk ortopedisi açısından değerlendirme gerektirebilir.
Bebeklerde kalça gelişimi çocuk ortopedisinin önemli konularından biridir.
Kalça ekleminin normal gelişiminin erken dönemde değerlendirilmesi, olası problemlerin erken tanınmasına yardımcı olur.
Kalça problemlerinde erken tanı önemlidir çünkü uygulanabilecek tedaviler çocuğun yaşına göre değişebilir.
Bebeklik dönemindeki kontrollerin aksatılmaması bu nedenle önem taşır.
Çocukluk döneminde oyun, düşme, bisiklet kullanımı ve sportif aktiviteler nedeniyle kırıklar sık görülebilir.
Çocuk kemiklerinin iyileşme kapasitesi yüksektir ancak büyüme plaklarının bulunması çocukluk çağı kırıklarını yetişkin kırıklarından farklı hâle getirir.
Büyüme plağı çevresindeki bazı yaralanmalar dikkatli takip gerektirebilir.
Travma sonrasında;
gibi belirtiler varsa ortopedik değerlendirme yapılmalıdır.
Her kırığın ameliyat edilmesi gerekmez. Çocukluk çağı kırıklarının önemli bir bölümü uygun pozisyonlama, atel veya alçı gibi yöntemlerle takip edilebilir. Tedavi, kırığın yerine ve özelliklerine göre planlanır.
Çocuk kemiklerinin uç bölümlerinde büyümeyi sağlayan büyüme plakları bulunur.
Bu bölgeler kemik gelişiminin devam etmesini sağlar ancak travmalardan da etkilenebilir.
Büyüme plağı yaralanmalarının değerlendirilmesi önemlidir çünkü bazı durumlarda kemiğin ilerleyen dönemdeki büyümesini etkileyebilir.
Bu nedenle çocukluk döneminde meydana gelen kırıklarda yalnızca kemiğin kaynaması değil, büyüme süreci de takip edilebilir.
Çocukların ve ergenlerin spor aktivitelerine katılımının artmasıyla birlikte spor yaralanmaları da sık görülmektedir.
Futbol, basketbol, voleybol, jimnastik, yüzme ve koşu gibi aktiviteler sırasında kas, tendon, bağ ve kemik yaralanmaları oluşabilir.
Sık karşılaşılan problemler arasında;
bulunabilir.
Çocuklarda tekrarlayan ağrıların yalnızca “büyüme ağrısı” olarak değerlendirilmemesi önemlidir.
Özellikle spor yapan çocuklarda diz ağrısı sık karşılaşılan yakınmalardan biridir.
Ağrının nedeni çocuğun yaşına, yaptığı spora, ağrının bulunduğu bölgeye ve ne zaman ortaya çıktığına göre değişebilir.
Diz ağrısı;
ortopedik muayene yapılması uygun olabilir.
Çocuklarda ayak yapısı büyüme boyunca önemli değişiklikler geçirir.
Ayak ve ayak bileğinde görülen problemlerin bir kısmı gelişimsel özellik gösterebilirken bazıları doğumsal veya travmatik olabilir.
Çocuğun sürekli aynı noktada ağrı tarif etmesi, ayakkabı giymekte zorlanması, koşarken sık düşmesi veya belirgin ayak şekil bozukluğu bulunması durumunda değerlendirme yapılabilir.
Çocukların omurga yapısındaki eğrilikler özellikle hızlı büyümenin yaşandığı dönemlerde daha belirgin hâle gelebilir.
Aileler bazen;
gibi belirtileri fark edebilir.
Bu durumda omurga açısından ortopedik değerlendirme yapılabilir.
Her yürüme farklılığı veya bacak görünümü hastalık anlamına gelmez. Ancak bazı belirtilerde değerlendirme geciktirilmemelidir.
Özellikle;
bulunması durumunda ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulabilir.
Çocuk ortopedisi değerlendirmesi yalnızca ağrı bulunan bölgeyle sınırlı olmayabilir.
Hekim çocuğun yaşına ve şikâyetine göre;
değerlendirebilir.
Gerekli görülmesi durumunda röntgen, ultrasonografi, manyetik rezonans görüntüleme veya diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Her çocuk için görüntüleme yapılması gerekli değildir.
Çocuk ortopedisinde birçok problem ameliyatsız yöntemlerle takip ve tedavi edilebilir.
Ancak ciddi deformiteler, bazı doğumsal hastalıklar, uygun pozisyonda olmayan kırıklar veya fonksiyonu etkileyen belirli ortopedik problemlerde cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Ameliyat kararı verilirken yalnızca mevcut deformite değil, çocuğun ilerleyen yıllardaki büyümesi de dikkate alınır.
Bu nedenle çocuklarda ortopedik cerrahi planlama kişiye özel yapılmalıdır.
İzmir ve çevresinde yaşayan aileler çocuklarında yürüme bozukluğu, kırık, spor yaralanması, ayak şekil bozukluğu, diz ağrısı veya diğer kas-iskelet sistemi problemleri fark ettiklerinde ortopedi ve travmatoloji değerlendirmesine başvurabilirler.
Çocuk Ortopedisi İzmir kapsamında yapılacak muayenede temel amaç, çocuğun mevcut şikâyetinin nedenini belirlemenin yanı sıra büyüme sürecinin nasıl etkilenebileceğini değerlendirmektir.
Erken değerlendirme özellikle gelişimsel bozukluklar, büyüme plağı yaralanmaları ve ilerleyici deformitelerde önem taşıyabilir.
Bazı yaş dönemlerinde içe basma gelişimin doğal bir parçası olabilir. Ancak belirgin, tek taraflı, giderek artan veya çocuğun günlük aktivitelerini etkileyen içe basma durumlarında muayene önerilebilir.
Ayak kavisi çocuk büyüdükçe gelişmeye devam eder. Bu nedenle erken çocukluk döneminde görülen düz taban görünümü tek başına hastalık anlamına gelmez. Değerlendirme çocuğun yaşı, ayak yapısı ve şikâyetleri birlikte dikkate alınarak yapılmalıdır.
Spor veya yoğun aktivite sonrasında kısa süreli ağrılar görülebilir. Ancak tekrarlayan, uzun süren, şişlikle birlikte olan veya çocuğun aktivitesini sınırlayan ağrılar değerlendirilmelidir.
Çocuk kemiklerinin iyileşme ve yeniden şekillenme kapasitesi genellikle yüksektir. Bununla birlikte kırığın yeri, çocuğun yaşı ve büyüme plağıyla ilişkisi tedavi ve takip açısından önem taşır.
Küçük çocukların yürümeyi öğrenme döneminde düşmeleri oldukça sık görülebilir. Ancak yaşıtlarına göre belirgin biçimde sık düşme, tek taraflı yürüme problemi, ağrı veya belirgin ayak-bacak deformitesi bulunuyorsa değerlendirme yapılabilir.
Çocukların kas ve iskelet sistemi sürekli gelişmektedir. Bu nedenle çocukluk dönemindeki ortopedik problemlerin değerlendirilmesinde yalnızca bugünkü durum değil, gelecekteki büyüme ve gelişim de göz önünde bulundurulur.
İçe basma, düz tabanlık, topallama, bacak eğriliği, kalça sorunları, çocukluk çağı kırıkları, büyüme plağı yaralanmaları, diz ve ayak bileği problemleri veya spor yaralanmaları gibi durumlarda doğru zamanda yapılan değerlendirme; çocuğun hareket fonksiyonlarının korunması ve gelişimin sağlıklı biçimde devam etmesi açısından önem taşıyabilir.
İzmir’de çocuklarda kas-iskelet sistemi problemleri konusunda değerlendirme için Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Kemal Kayaokay ile iletişime geçebilir, muayene ve tedavi seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için hekim muayenesi gereklidir.
Omuz Sıkışma Sendromu Tedavisi | Kapalı (Artroskopik) Omuz Ameliyatı Kolunuzu başınızın üzerine kaldırırken zorlanıyor musunuz?Tişört giyer...
Devamını Oku
Travmalar, günlük yaşamda en sık karşılaşılan acil durumlardan biridir. Trafik kazaları, yüksekten düşmeler, spor yaralanmaları veya iş kazaları sonuc...
Devamını Oku
Kolun ön kısmında yer alan biceps kası, dirseğin bükülmesi ve ön kolun döndürülmesi gibi günlük yaşamda sık kullanılan hareketlerde önemli görevler üs...
Devamını Oku