Omuz eklemi, insan vücudunun en geniş hareket açıklığına sahip eklemlerinden biridir. Kolun öne, yana ve yukarı kaldırılması; uzanma, giyinme, saç tarama ve kişisel bakım gibi günlük yaşam aktivitelerinin gerçekleştirilebilmesi için sağlıklı bir omuz eklemine ihtiyaç duyulur. Omuz eklemini oluşturan kemik, kıkırdak, kas ve tendon yapılarının uyum içerisinde çalışması, ağrısız ve fonksiyonel bir hareket açıklığının sağlanmasında önemli rol oynar.
İleri derecede omuz kireçlenmesi, ciddi eklem hasarı, rotator manşet tendonlarının fonksiyonunu kaybettiği bazı durumlar veya kompleks kırıklar sonucunda omuz ekleminin yapısı ve fonksiyonu bozulabilir. Hastalarda zaman içerisinde şiddetli ağrı, hareket kısıtlılığı ve günlük yaşam aktivitelerinde belirgin güçlük ortaya çıkabilir.
Omuz hastalıklarının tedavisinde her zaman ilk seçenek protez ameliyatı değildir. Hastanın mevcut hastalığına göre ilaç tedavileri, aktivite düzenlemesi, fizik tedavi ve rehabilitasyon programları veya uygun hastalarda farklı cerrahi dışı tedaviler değerlendirilebilir. Ancak ileri düzeyde eklem hasarı bulunan ve uygulanan tedavilere rağmen ağrı ile fonksiyon kaybı devam eden seçilmiş hastalarda omuz protezi ameliyatı gündeme gelebilir.
İzmir'de omuz protezi konusunda değerlendirme yapılırken hastanın yaşı, genel sağlık durumu, omuz eklemindeki hasarın derecesi, rotator manşet tendonlarının durumu, kemik kalitesi ve günlük yaşam beklentileri birlikte ele alınmalıdır.
Günümüzde hastanın omuz patolojisine göre anatomik total omuz protezi veya ters omuz protezi gibi farklı cerrahi seçeneklerden yararlanılabilmektedir. Hangi protez türünün uygun olduğuna ayrıntılı ortopedik muayene ve görüntüleme sonuçları doğrultusunda karar verilmesi gerekir.
Omuz protezi, ileri derecede hasar görmüş omuz ekleminin belirli yüzeylerinin yapay implantlarla değiştirilmesini içeren cerrahi bir tedavi yöntemidir. Bu işlem tıbbi literatürde omuz artroplastisi olarak da adlandırılır.
Omuz ekleminin temel yapılarından biri, üst kol kemiği olan humerusun küresel şekilli başıdır. Humerus başı, kürek kemiğinin glenoid adı verilen eklem yüzeyiyle birleşerek omuz eklemini oluşturur.
Sağlıklı bir omuzda eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdak dokusu, kemiklerin birbiri üzerinde düşük sürtünmeyle hareket etmesine yardımcı olur. Kıkırdak yapının ileri derecede hasar görmesi durumunda eklem hareketleri ağrılı hâle gelebilir.
Hastalarda zaman içerisinde:
gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Omuz protezi ameliyatının temel amacı, uygun hastalarda ağrının azaltılması ve omuz fonksiyonlarının iyileştirilmesidir.
Her hastaya aynı protez uygulanmaz. Protez seçimi mevcut hastalığın özelliklerine ve omuzun anatomik durumuna göre yapılmalıdır.
Omuz protezi ameliyatı genellikle ileri derecede yapısal eklem hasarı bulunan hastalarda değerlendirilir. Bununla birlikte yalnızca radyolojik olarak kireçlenme veya eklem hasarı görülmesi ameliyat kararı için yeterli değildir.
Hastanın ağrı düzeyi, fonksiyon kaybı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkiler de değerlendirilmelidir.
Omuz protezinin değerlendirilebileceği başlıca durumlar şunlardır:
Omuz protezi kararı hastaya özel verilmelidir. Cerrahi dışı tedavilerden alınan sonuçlar da tedavi planlamasında dikkate alınır.
Omuz kireçlenmesi, eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdak dokusunun zaman içerisinde hasar görmesiyle ortaya çıkan dejeneratif bir süreçtir.
Omuz eklemindeki kıkırdak kaybı ilerledikçe eklem hareketleri ağrılı ve kısıtlı hâle gelebilir.
İleri omuz kireçlenmesinde hastalar özellikle:
gibi yakınmalar yaşayabilir.
Başlangıç ve orta evrelerde hastanın klinik durumuna göre cerrahi dışı tedaviler uygulanabilir. Ancak ileri derecede eklem hasarı bulunan ve uygulanan tedavilere rağmen şikâyetleri devam eden hastalarda omuz protezi cerrahisi değerlendirilebilir.
Özellikle rotator manşet tendonlarının fonksiyonel olduğu ileri primer omuz osteoartriti vakalarında anatomik total omuz protezi cerrahi seçeneklerden biri olabilir.
Omuz protezi cerrahisinde hastanın mevcut omuz problemine göre farklı protez tasarımları kullanılabilir.
Başlıca omuz protezi türleri şunlardır:
Günümüzde hangi protezin kullanılacağına karar verilirken yalnızca hastanın yaşı değil, omuzun anatomik ve fonksiyonel özellikleri de değerlendirilir.
Anatomik total omuz protezi, omuz ekleminin doğal anatomik yapısının mümkün olduğunca yeniden oluşturulmasını amaçlayan bir protez sistemidir.
Normal omuz ekleminde humerus başı küresel bir yapıya, glenoid ise yuva benzeri bir yapıya sahiptir. Anatomik total omuz protezinde bu doğal anatomik ilişki korunmaya çalışılır.
Humerus başının hasarlı eklem yüzeyi protez bileşeniyle değiştirilirken glenoid yüzeyine de uygun protez bileşeni yerleştirilebilir.
Anatomik total omuz protezinin fonksiyonel şekilde çalışabilmesi açısından rotator manşet tendonlarının durumu önemlidir.
Bu nedenle cerrahi öncesinde rotator manşet tendonları ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Anatomik total omuz protezi özellikle rotator manşet fonksiyonlarının yeterli olduğu ve ileri glenohumeral osteoartrit bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.
Ters omuz protezi, omuz ekleminin doğal anatomik düzeninin değiştirilmesine dayanan özel bir protez tasarımıdır.
Normal omuz anatomisinde humerus tarafında küresel eklem yüzeyi, glenoid tarafında ise yuva bulunur. Ters omuz protezinde bu mekanik düzen değiştirilerek eklemin biyomekaniği yeniden yapılandırılır.
Ters omuz protezinin önemli özelliklerinden biri, rotator manşet tendonlarının ciddi derecede yetersiz olduğu belirli durumlarda deltoid kasının kol hareketine daha fazla katkı sağlamasına olanak tanıyan bir biyomekanik yapı oluşturmasıdır.
Bu nedenle ters omuz protezi özellikle rotator manşet fonksiyonlarının ciddi şekilde bozulduğu bazı hastalarda önemli bir cerrahi seçenek olabilir.
Ters omuz protezi farklı omuz hastalıklarının tedavisinde kullanılabilir.
Başlıca kullanım alanları arasında:
bulunabilir.
Ters omuz protezi kararı yalnızca MR görüntülerinde geniş bir rotator manşet yırtığı görülmesine dayanarak verilmemelidir.
Hastanın ağrısı, kolunu aktif olarak kaldırabilme kapasitesi, rotator manşet tendonlarının durumu, eklemdeki dejenerasyon, kemik yapısı ve fonksiyonel beklentileri birlikte değerlendirilmelidir.
Rotator manşet tendonları, omuz ekleminin hareketi ve stabilitesinde önemli rol oynar.
Uzun süre devam eden ve onarılamayan geniş rotator manşet yırtıkları bazı hastalarda omuzun normal biyomekaniğini bozabilir.
Zaman içerisinde humerus başının eklem içerisindeki konumu değişebilir ve eklem yüzeylerinde dejenerasyon gelişebilir.
Geniş rotator manşet yırtığı ile birlikte ileri eklem dejenerasyonunun bulunduğu bu klinik tablo rotator manşet yırtığı artropatisi olarak adlandırılır.
Hastalarda:
görülebilir.
Uygun hastalarda ters omuz protezi cerrahisi değerlendirilebilir.
Anatomik ve ters omuz protezi arasındaki temel fark eklemin çalışma prensibidir.
Anatomik total omuz protezinde omuzun doğal anatomisinin taklit edilmesi amaçlanır. Rotator manşet tendonlarının fonksiyonel olması, protezin çalışması açısından önemli rol oynar.
Ters omuz protezinde ise omuzun mekanik merkezi değiştirilerek deltoid kasının kol hareketlerine daha fazla katkıda bulunması hedeflenir.
Protez seçiminde:
değerlendirilir.
Bu nedenle anatomik veya ters omuz protezlerinden birinin tüm hastalar için diğerinden daha iyi olduğu söylenemez.
Omuz protezi planlamasında ayrıntılı fizik muayene önemlidir.
Muayene sırasında:
değerlendirilebilir.
Hastanın ağrısının günlük yaşamını ne ölçüde etkilediği ve daha önce hangi tedavileri aldığı da sorgulanmalıdır.
Omuz protezi cerrahisi öncesinde farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Direkt radyografi, omuz eklemindeki kireçlenmenin ve kemik yapısındaki değişikliklerin değerlendirilmesinde temel görüntüleme yöntemlerinden biridir.
Manyetik rezonans görüntüleme, özellikle rotator manşet tendonları ve diğer yumuşak dokuların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Bilgisayarlı tomografi, özellikle glenoid kemik yapısının ve kemik kaybının ayrıntılı değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Bazı hastalarda bilgisayarlı tomografi görüntüleri cerrahi planlamaya yardımcı olabilir.
Omuz protezi ameliyatı ameliyathane koşullarında ve uygun anestezi altında gerçekleştirilir.
Cerrahi sırasında omuz eklemine ulaşılarak hasarlı eklem yüzeyleri değerlendirilir. Uygulanacak protez türüne göre kemik yüzeyleri hazırlanır ve protez bileşenleri uygun pozisyonlarda yerleştirilir.
Anatomik total omuz protezi ile ters omuz protezinin cerrahi uygulama prensipleri birbirinden farklıdır.
Ameliyatın süresi;
göre değişebilir.
Omuz protezi ameliyatından sonra rehabilitasyon tedavinin önemli bir aşamasıdır.
Ameliyat sonrası dönemde temel hedefler:
Ameliyat sonrasında belirli bir süre kol askısı kullanılması gerekebilir.
Rehabilitasyon programı uygulanan protezin türüne ve hastanın bireysel özelliklerine göre planlanmalıdır.
Erken dönemde kontrollü hareketlerle başlayan rehabilitasyon programı, iyileşme ilerledikçe aktif hareketlere ve uygun zamanda kas kuvvetlendirme çalışmalarına geçilerek sürdürülebilir.
Fizik tedavi programının içeriği her hastada aynı değildir.
Anatomik total omuz protezi ve ters omuz protezi sonrasında farklı rehabilitasyon yaklaşımları uygulanabilir.
Program hazırlanırken:
dikkate alınabilir.
Hastanın kendisini iyi hissetmesi nedeniyle önerilenden erken ağır aktivitelere başlaması uygun olmayabilir.
Günlük yaşam aktivitelerine dönüş süresi kişiden kişiye değişebilir.
Masa başı çalışma ile ağır fiziksel işlere dönüş aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Hafif günlük aktiviteler rehabilitasyonun daha erken dönemlerinde mümkün olabilirken ağır kaldırma ve omuza yüksek yük bindiren hareketler konusunda daha uzun süreli kısıtlamalar gerekebilir.
Araç kullanmaya dönüş için hastanın kolunu güvenli şekilde kontrol edebilmesi ve ani manevraları gerçekleştirebilmesi gerekir.
Tüm bu süreçlerde cerrahın ve rehabilitasyon ekibinin önerilerine uyulmalıdır.
Her cerrahi girişimde olduğu gibi omuz protezi ameliyatının da bazı riskleri bulunmaktadır.
Olası komplikasyonlar arasında:
yer alabilir.
Komplikasyonların görülme olasılığı hastanın yaşı, genel sağlık durumu, kemik kalitesi ve gerçekleştirilen ameliyatın özelliklerine göre değişebilir.
Omuz protezlerinin kullanım ömrü hastadan hastaya değişebilir ve tüm hastalar için kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Protez ömrünü etkileyebilecek faktörler arasında:
bulunabilir.
Uzun dönemde protez bileşenlerinde aşınma veya gevşeme gelişebilir. Bu nedenle ameliyat sonrasında hekimin önerdiği aralıklarla kontrollerin sürdürülmesi önemlidir.
Bazı hastalarda zaman içerisinde omuz protezinin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Protezde gevşeme, enfeksiyon, instabilite, protez çevresinde kırık veya diğer mekanik sorunlar gelişmesi durumunda revizyon omuz protezi cerrahisi gündeme gelebilir.
Revizyon cerrahileri ilk omuz protezi ameliyatlarına göre daha kompleks olabilir. Kemik kaybı ve mevcut protezin durumu cerrahi planlamada önem taşır.
Bu nedenle revizyon ameliyatı kararı ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonucunda verilmelidir.
İzmir'de omuz protezi konusunda araştırma yapan hastaların öncelikle omuz probleminin nedeninin ve eklemdeki hasarın derecesinin belirlenmesi gerekir.
Omuz protezi, her omuz ağrısı veya omuz kireçlenmesi hastası için gerekli değildir.
Cerrahi dışı tedavilere rağmen devam eden ciddi ağrı, ileri derecede eklem hasarı ve günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyen fonksiyon kaybı bulunan seçilmiş hastalarda omuz protezi cerrahisi değerlendirilebilir.
Doç. Dr. Kemal Kayaokay tarafından gerçekleştirilen ortopedik değerlendirmelerde hastanın klinik öyküsü, fizik muayene bulguları ve görüntüleme sonuçları birlikte ele alınarak tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Omuz protezi ameliyatının uygun olduğu hastalarda anatomik total omuz protezi veya ters omuz protezi gibi seçeneklerden hangisinin tercih edileceği hastanın mevcut omuz patolojisine göre belirlenir.
İzmir omuz protezi ameliyatı fiyatları birçok değişkene bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Maliyeti etkileyebilecek faktörler arasında:
bulunabilir.
Bu nedenle hastanın muayenesi ve görüntüleme sonuçları değerlendirilmeden standart bir omuz protezi ameliyatı fiyatı vermek mümkün değildir.
Uzun süredir devam eden omuz ağrısı bulunan ve bu ağrı nedeniyle günlük yaşam aktiviteleri kısıtlanan kişilerin ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi uygun olabilir.
Özellikle:
gibi durumlarda ayrıntılı değerlendirme yapılabilir.
Omuz protezi cerrahisi, ileri derecede omuz eklemi hasarı bulunan uygun hastalarda ağrının azaltılması ve omuz fonksiyonlarının iyileştirilmesi amacıyla uygulanabilen cerrahi bir tedavi yöntemidir.
Omuz protezi kararı verilirken yalnızca hastanın radyolojik görüntüleri değil; klinik şikâyetleri, yaşı, aktivite düzeyi, rotator manşet tendonlarının durumu, kemik kalitesi ve fonksiyonel beklentileri birlikte değerlendirilmelidir.
Anatomik total omuz protezi, rotator manşet fonksiyonlarının yeterli olduğu belirli hastalarda tercih edilebilirken ters omuz protezi özellikle rotator manşet fonksiyonlarının ciddi şekilde bozulduğu bazı klinik durumlarda değerlendirilebilir.
Doğru hasta seçimi, uygun protez türünün belirlenmesi, cerrahi planlama ve ameliyat sonrası rehabilitasyon süreci omuz protezi tedavisinin birbirini tamamlayan aşamalarıdır.
İzmir omuz protezi konusunda değerlendirme yapılırken hastaya özel yaklaşım benimsenmesi ve tedavinin mevcut omuz patolojisine göre planlanması önem taşır.
Doç. Dr. Kemal Kayaokay tarafından gerçekleştirilen değerlendirmelerde, omuz ekleminin klinik ve radyolojik özellikleri birlikte ele alınarak hastaya uygun tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Kıkırdak dokusu, eklemlerimizin en önemli yapılarından biridir. Diz, kalça, omuz ve ayak bileği gibi eklemlerde kemiklerin birbirine sürtünmeden rahat...
Devamını Oku
MPFL Ameliyatı: MPFL Rüptürü (Yırtığı) Cerrahisi İzmirDiz kapağınız aniden yerinden çıkıyor gibi mi hissediyor? Özellikle spor yaparken dizinizde “boş...
Devamını Oku
Travmalar, günlük yaşamda en sık karşılaşılan acil durumlardan biridir. Trafik kazaları, yüksekten düşmeler, spor yaralanmaları veya iş kazaları sonuc...
Devamını Oku